Frank Vandenbroucke is minister van Werk, Onderwijs en Vorming in Vlaanderen. Nederlandse
kleuters moeten vroeger naar school. Een hardvochtig discours helpt niet, sussen ook
niet. Aan het werk. Zo weinig mogelijk uitkeringen, zoveel mogelijk mensen aan het
werk, of, in mooiere woorden: de verzorgingsstaat moet omgebouwd tot ontplooiingsstaat.
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en de Sociaal-Economische Raad
publiceerden er onlangs rapporten over, waarin investeren in onderwijs en kinderopvang
belangrijke middelen zijn om mensen aan het werk te krijgen en te houden.
Wij dromen van een land waarin iedere burger zich op sociaal, cultureel, economisch
én geestelijk vlak optimaal kan ontwikkelen: een life line gericht op ontplooiing
van de wieg tot het graf. Onze inspiratie vanuit de sociaal-democratie, het liberalisme
of de christen-democratie mag verschillen, maar het geloof in vooruitgang verenigt
ons. We stellen een positief mens- en maatschappijbeeld tegenover de angstbeelden
van sommige politici. Niet redeneren vanuit angst en vrees, maar uitgaan van hoop
en nieuwe mogelijkheden. Want potentieel is er in alle lagen van onze bevolking. De
ontplooiingsstaat is dus zeker niet alleen bedoeld voor de 'elite'.
Volgens het essay staan de logica en houdbaarheid van de verzorgingsstaat onder druk.
Nederland moet toe naar een ontplooiingsstaat en stoppen 'de TomTom-burger' te stimuleren,
die precies van de overheid wil weten hoe zijn (levens)weg loopt. De sociaal-liberalen
menen dat de politiek te veel fixeert op het ontbreken van de eigen kracht van mensen,
waardoor ze nieuwe afhankelijken creëert. D66 wil juist focussen op die eigen kracht,
en hen die verzaken daarop aanspreken.
Als we nu niets doen, zal over niet al te lange tijd de kleine groep werkenden de
lasten van vergrijzing en internationale concurrentie niet langer kunnen dragen. Er
zullen scheuren ontstaan in de solidariteit tussen bevolkingsgroepen en generaties.
Het gebrek aan onderlinge cohesie zal ons bovendien een gemakkelijke prooi maken voor
grensoverschrijdende veiligheidsbedreigingen. Een Niemandsland dreigt. Daarom luiden
we de noodklok. Dit Niemandsland stopt hier. De huidige verzorgingsstaat moet plaatsmaken
voor een ontplooiingsstaat, en het vermolmde openbaar bestuur moet radicaal worden
hervormd. Kernwoord hierbij is dynamiek.
