peilingpopulisme


peilingpopulisme 1.0

Betekenis

veronderstelde neiging van kiezers om te stemmen op een politieke partij die hoog staat in de peilingen
Deze neiging zou voortvloeien uit een wens van kiezers om te stemmen op een populaire partij of een partij die de verkiezingen wint.

Peilingpopulisme…

is populisme

  • [Betrokkene] wordt voornamelijk bedreven door kiezers
  • [Oorzaak, reden of aanleiding] zou komen door een wens van kiezers om zich aan te sluiten bij de winnaar
  • [Onstoffelijke inhoud] houdt in dat kiezers stemmen op partijen die goed in de peiling staan
  • [Waardering] wordt als ongewenst beschouwd
  • [Onderscheid of tegenstelling] wordt in tegenstelling tot veel andere vormen van populisme niet voornamelijk bedreven door policiti en beleidsmakers, maar door kiezers

Hoofdsemagram: populisme


Over het woord

Aard herkomst inheems woord
Vroegste datering 2025
Omstandigheden opkomst Het woord is ontstaan in de weken voorafgaand aan de Nederlandse Tweede Kamerverkiezingen, toen de zetelpeilingen van de politieke partijen veel in het nieuws waren.
Bedenker Het woord is bedacht door NRC-columnist Marcel van Roosmalen.
Samenhangende woorden (betekenis) bandwagoneffect; hotdogpopulisme; palingpopulisme; peilingendemocratie; slooppopulisme; strategisch stemmen; zorgpopulisme
Vorm Afbreking
Enkelvoud peilingpopulisme pei.ling.po.pu.lis.me
Aantal lettergrepen 6
Hoofdklemtoon 1ste lettergreep
Type zelfstandig naamwoord
Naamtype soortnaam
Geslacht onzijdig
Lidwoord het
Getal geen meervoud
Betekenisklasse abstractum
Type samenstelling
Linkerlid peiling
Linkerlidtype zelfstandig naamwoord
Rechterlid populisme
Rechterlidtype zelfstandig naamwoord
Tussenklank geen

Het woord in gebruik

Hyperoniem populisme

Wie bruin wil worden moet in de zon gaan zitten. Maar smeer jezelf wel goed in. In de politiek is het helaas precies hetzelfde. We hebben hier geen last van palingpopulisme, maar van peilingpopulisme. Het vorige, desastreuze, kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB werd in de laatste weken voor de vorige verkiezingen door Maurice de Hond gesmeed en nu is Peter Kanne namens Ipsos I&O Rob Jetten tot premier aan het peilen.

NRC,

Bij elke verkiezingscampagne dreigt een zichzelf versterkend effect. Een partij stijgt in de peilingen, krijgt meer aandacht, stijgt verder in de peilingen, krijgt nog meer aandacht. Columnist Marcel van Roosmalen noemde dat deze week 'peilingpopulisme'.

de Volkskrant,

Nederland, constateert de columnist, lijdt aan peilingpopulisme. Overal waar hij kijkt, ook bij Pauw & De Wit, wordt hij gebombardeerd met zetelpeilingen. "Ik word er gek van. Ik weet totaal niet meer waar welke partij voor staat, het enige dat ik nu weet is dat de ene partij groeit en de andere zakt. Ik zou heel graag hebben dat het hele peilen stopt, en dat de verkiezingsuitslag straks als een verrassing komt.''

Amersfoortse Courant,

Taalvariëteit (vooral) in Nederland
Houding schertsend
Domein politiek en bestuur
Tijd neologisme

peilingpopulisme 2.0

Betekenis

vorm van populisme waarbij standpunten van politieke partijen omtrent bepaalde thema's worden aangepast of belangrijker worden gemaakt om beter uit de peilingen te komen en uiteindelijk meer kiezers aan te trekken

Peilingpopulisme…

is populisme

  • [Doel of bestemming] heeft als doel om beter uit de peilingen te komen en uiteindelijk meer stemmen te winnen in een verkiezing
  • [Tijd] vindt voornamelijk plaats in de campagnetijd
  • [Betrokkene] wordt voornamelijk bedreven door politici en politieke partijen
  • [Onstoffelijke inhoud] houdt in dat een politieke partij sommige thema's of standpunten aanpast of belangrijker maakt

Hoofdsemagram: populisme


Over het woord

Aard herkomst inheems woord
Vroegste datering 2025
Bedenker Het woord is bedacht door ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker.
Samenhangende woorden (betekenis) hotdogpopulisme; palingpopulisme; slooppopulisme; zorgpopulisme
Vorm Afbreking
Enkelvoud peilingpopulisme pei.ling.po.pu.lis.me
Aantal lettergrepen 6
Hoofdklemtoon 1ste lettergreep
Type zelfstandig naamwoord
Naamtype soortnaam
Geslacht onzijdig
Lidwoord het
Getal geen meervoud
Betekenisklasse abstractum
Type samenstelling
Linkerlid peiling
Linkerlidtype zelfstandig naamwoord
Rechterlid populisme
Rechterlidtype zelfstandig naamwoord
Tussenklank geen

Het woord in gebruik

Hyperoniem populisme

Als Mirjam Bikker binnenkomt, begint de zaal ,,Mirjam, Mirjam" te roepen. Leden knuffelen haar en complimenteren haar. Even later zegt Bikker tegen de pers dat de ChristenUnie ,,een gewortelde partij" is die niet inhoudelijk van thema wisselt om de verkiezingen naar zich toe te trekken. ,,Dat is peilingpopulisme." Een echte verklaring voor de teleurstellende uitslag durft Bikker nog niet te geven. Maar, begint ze: ,,Mensen wisselen steeds makkelijker van partij."

NRC,
Taalvariëteit (vooral) in Nederland
Houding schertsend
Domein politiek en bestuur
Tijd neologisme